Wczesne dzieje Wenus mogły wyglądać inaczej
Wenus należy do najbardziej nietypowych planet Układu Słonecznego. Ze względu na zbliżone rozmiary i gęstość określana jest mianem „bliźniaczki Ziemi”, jednak jej obrót wokół własnej osi odbywa się w kierunku przeciwnym niż w przypadku większości planet. Na jej powierzchni panują bardzo wysokie temperatury, a obecnie planeta nie ma naturalnego satelity.
Astronomowie pod kierownictwem Stephena R. Kane’a z University of California, Riverside, sprawdzili, czy Wenus od początku pozostawała bez księżyca, czy też mogła posiadać go w przeszłości, lecz później go utraciła. Badacze nie rozstrzygają tej kwestii jednoznacznie, lecz analizują możliwe warianty. Wyniki pracy opublikowano w serwisie arXiv.
Masa satelity i obrót planety mogły przesądzić o jego losie
W komputerowych modelach uwzględniono między innymi tempo obrotu Wenus, masę hipotetycznego księżyca, jego odległość od planety oraz wewnętrzne tarcie pływowe (internal tidal friction). Symulacje prowadzono przez okres odpowiadający 4,5 miliarda lat. Naukowcy modyfikowali także najważniejsze parametry, aby ustalić, w jakich warunkach satelita mógłby pozostać na orbicie, a kiedy zostałby zniszczony.
Rezultaty pokazały, że dalsze losy hipotetycznego księżyca były w znacznym stopniu związane z jego masą oraz prędkością obrotową Wenus. Przy określonych wartościach parametrów satelita mógł utrzymać się przez 4,5 miliarda lat, natomiast w innych przypadkach jego istnienie zakończyłoby się wcześniej.
Powrót na orbitę prowadzącą ku Wenus
W części analizowanych wariantów księżyc na początku zwiększał swoją odległość od planety. Późniejsze zmiany zachodzące w obrocie Wenus mogły jednak doprowadzić do zmiany kierunku jego migracji orbitalnej. Wówczas satelita zacząłby ponownie przemieszczać się w stronę planety, stopniowo zbliżając się do jej powierzchni.
Według naukowców jednym z najbardziej prawdopodobnych scenariuszy było zniszczenie księżyca w następstwie jego spiralnego zbliżania się do Wenus. W zależności od masy satelity oraz początkowej szybkości obrotu planety mogło to nastąpić między 30 milionami lat a 1,7 miliarda lat od momentu jego powstania.
Badacze zaznaczają, że utrata księżyca przez Wenus niekoniecznie wymagała wystąpienia katastroficznego zdarzenia. Satelita mógł zostać utracony w wyniku naturalnego rozwoju warunków panujących na planecie we wczesnym etapie jej historii. Jego późniejszy los mógł więc wynikać z warunków obecnych już na początku istnienia Wenus.
Taki scenariusz może być również związany z odmienną ewolucją Ziemi i Wenus, mimo ich podobieństw. Astronomowie wskazują, że obecność albo brak księżyca we wczesnej historii planety mogły mieć znaczenie dla różnic, które stopniowo ukształtowały oba światy.
Mariusz Drzewiecki
