Jak duże są różnice pokoleń w mediach społecznościowych?
Niemal każdy badany w wieku od 18 do 24 lat korzysta z serwisów społecznościowych, ponieważ obecność w nich deklaruje 97 proc. tej grupy. Wśród osób mających co najmniej 65 lat podobną odpowiedź daje 30 proc., co oznacza dystans 67 punktów procentowych. Ogólny wynik dla dorosłych mieszkańców Polski, wynoszący 63 proc., łączy więc pokolenia o bardzo różnym stopniu uczestnictwa.
Taką mapę przedstawia pełny raport CBOS o korzystaniu z mediów społecznościowych, opublikowany w sierpniu 2026 r. Poza wiekiem znaczenie ma wykształcenie, gdyż korzystanie deklaruje 33 proc. badanych z wykształceniem podstawowym i 77 proc. absolwentów szkół wyższych. Różnicuje je także miejsce zamieszkania, od 59 proc. na wsi do 77 proc. w miastach liczących ponad pół miliona mieszkańców.
Te wyniki dotyczą konkretnej aktywności, nie całego uczestnictwa w świecie cyfrowym. Senior bez profilu społecznościowego może przecież korzystać z poczty, portali informacyjnych albo bankowości elektronicznej, a zakres tych czynności wymaga oddzielnych pytań. Rozróżnienie dostępu do technologii i sposobów jej używania pomaga uporządkować europejski przegląd cyfryzacji Eurostatu z 2025 r..
Które platformy docierają do różnych grup wieku?
Wśród korzystających z mediów społecznościowych na Facebooka wraz z Messengerem wskazuje 87 proc., na YouTube 71 proc., na Instagram 44 proc., a na TikToka 31 proc. Spotify wybiera 25 proc., X 15 proc., LinkedIn 12 proc., Pinterest 10 proc., Snapchat 8 proc. i Twitch 3 proc. Każdy respondent mógł wskazać kilka serwisów, zatem ta kolejność opisuje zasięg deklarowanego korzystania, a nie rozłączne części jednej publiczności.
Najmniejszy dystans między skrajnymi grupami wieku wśród omawianych dużych platform widać przy Facebooku i Messengerze, z których korzysta 82 proc. najmłodszych użytkowników oraz 75 proc. najstarszych. Przy YouTubie wartości wynoszą odpowiednio 84 i 59 proc., natomiast przy Instagramie 78 i 17 proc. Jeszcze inny profil mają TikTok z wynikami 68 i 17 proc. oraz Spotify, przy którym odnotowano 63 i 6 proc.
Nie wystarczy więc powiedzieć, że obie grupy „są w internecie”, aby uznać, że napotykają podobny zestaw treści. Rozmowa o obecności na platformach powinna uwzględniać zarówno sam udział użytkowników, jak i to, które serwisy wybierają. Dodatkowy kontekst przynosi analiza Pew Research Center o informacyjnych zwyczajach młodych dorosłych w USA, pokazująca odrębność tej publiczności na innym rynku.
Czy płeć różnicuje wybór serwisów równie mocno jak wiek?
W ogólnej deklaracji korzystania różnica między kobietami i mężczyznami jest niewielka, ponieważ wyniki wynoszą odpowiednio 64 i 62 proc. Wyraźniejsze odmienności pojawiają się dopiero po rozdzieleniu poszczególnych platform. Facebooka wybiera 91 proc. kobiet korzystających z mediów społecznościowych i 82 proc. mężczyzn z tej grupy, Instagrama odpowiednio 53 i 34 proc., natomiast YouTube wskazuje 66 proc. kobiet oraz 76 proc. mężczyzn.
Także X ma odmienne proporcje, z wynikiem 21 proc. wśród mężczyzn i 9 proc. wśród kobiet. Przy interpretowaniu takich zestawień trzeba zachować właściwą podstawę procentowania, ponieważ odnoszą się do kobiet i mężczyzn korzystających z mediów społecznościowych. Średnia dla wszystkich platform ukrywa zatem różnice, które stają się widoczne przy konkretnym serwisie.
W badaniach dotyczących rozwoju cyfrowego obok zasięgu technologii analizuje się również umiejętności potrzebne do ich używania. Takie szersze spojrzenie przedstawia sprawozdanie Komisji Europejskiej o cyfrowej dekadzie w Polsce w 2026 r.. Popularność aplikacji w określonej grupie nie jest jednak sama w sobie wynikiem testu kompetencji, dlatego nie należy na tej podstawie oceniać całego pokolenia.
Ile czasu najmłodsi użytkownicy poświęcają platformom?
Minimum pięć godzin dziennie w serwisach społecznościowych deklaruje 26 proc. osób w wieku 18–24 lata, które z tych serwisów korzystają. Dla wszystkich użytkowników taki wynik wynosi 6 proc., natomiast za zbyt długi własny czas uznaje 53 proc. najmłodszych i 34 proc. ogółu korzystających. W deklarowanych doświadczeniach negatywnych następstw nadmiernego używania platform różnica również pozostaje duża, ponieważ wskazuje je 78 proc. najmłodszych wobec 39 proc. osób z najstarszej grupy.
Są to odpowiedzi o własnych zachowaniach i odczuciach, których nie należy przedstawiać jako diagnozy uzależnienia ani automatycznego dowodu na przyczynę zgłaszanych trudności. Osobno trzeba traktować badania niepełnoletnich, takie jak „Nastolatki 3.0″ NASK, oparte na pomiarze z 2022 r., ponieważ obejmują inną populację i okres. Z kolei Digital News Report 2026 Reuters Institute dostarcza kontekstu dla pokoleniowych różnic w wyborze źródeł wiadomości na wielu rynkach.
Podstawą polskich porównań jest sondaż zrealizowany przez CBOS w okresie 11–21 czerwca 2026 r. na losowej próbie 991 dorosłych osób. Udział wywiadów prowadzonych osobiście wyniósł 66,4 proc., przez telefon 16,3 proc., a za pośrednictwem internetu 17,3 proc. Taki pomiar pokazuje różnice między obecnymi grupami wieku, nie przesądza natomiast, czy dzisiejsi najmłodsi zachowają te same przyzwyczajenia za kilkadziesiąt lat.
Maciej Bzura
