W Patagonii znaleziono nowego krewnego welociraptora
Zespół badaczy kierowany przez Matíasa Mottę z Bernardino Rivadavia Natural Sciences Argentine Museum odkrył w Patagonii szczątki przypominającego raptora dinozaura sprzed około 70 milionów lat. Zwierzę prawdopodobnie żywiło się rybami, a jego zachowanie mogło przypominać współczesne czaple. Gatunek otrzymał nazwę Kank australis. Naukowcy zidentyfikowali go na podstawie skamieniałości obejmujących zęby, kręgi oraz kości palców kończyn dolnych. Wyniki badania ukazały się w czasopiśmie „Journal of Vertebrate Paleontology”.
Według paleontologów Kank australis należał do Unenlagiinae, grupy małych i średnich teropodów znanych z późnokredowych osadów Ameryki Południowej, Antarktydy, Australii i Madagaskaru. Porównanie jego szczątków z Neuquenraptor argentinus, który zamieszkiwał północną Patagonię około 90 milionów lat temu, pozwoliło badaczom oszacować, że dorosły Kank australis mógł mierzyć około 2,5–3 metrów długości.
Jak wyjaśnia Matías Motta, środowisko, w którym występował Kank australis, obejmowało meandrujące rzeki i strumienie oraz sezonowe stawy. Rosły tam rośliny wodne, między innymi lilie, a zbiorniki zamieszkiwały ryby, owady i różne mięczaki. Analizy dawnych gleb i skamieniałości roślin wskazują, że około 70 milionów lat temu panował tam umiarkowany i wilgotny klimat z sezonowymi opadami, odmienny od dzisiejszych zimnych i stosunkowo suchych warunków.
Budowa szyi mogła pomagać w polowaniu na ryby
Badania skamieniałości dostarczyły również informacji o możliwym trybie życia tego dinozaura. Jego kręgi szyjne miały szczególne struktury wspierające mięśnie i chroniące naczynia krwionośne szyi. Podobne cechy mają współczesne ptaki wykonujące skomplikowane ruchy szyją, między innymi czaple. Zdaniem Matíasa Motty może to wskazywać, że Kank australis aktywnie łowił ryby, w przeciwieństwie do typowego wyobrażenia raptorów jako zwinnych drapieżników lądowych, takich jak żyjący na półkuli północnej welociraptor.
Nowe znalezisko pozwala również lepiej poznać ewolucyjną historię Unenlagiinae na terenie Ameryki Południowej. W północnej Patagonii stwierdzono dotąd obecność siedmiu różnych gatunków należących do tej grupy. Z południowej części regionu znano natomiast jedynie nieliczne pojedyncze szczątki, których nie udało się przypisać do konkretnego gatunku.
Według Matíasa Motty Kank australis uzupełnia brakujące informacje dotyczące późnej kredy w południowej Patagonii. Znalezisko tworzy połączenie między zapisami kopalnymi z północnej Patagonii i Antarktydy oraz wskazuje, że przedstawiciele tej grupy występowali na różnych szerokościach geograficznych Ameryki Południowej.
Podobnie jak pozostali przedstawiciele Unenlagiinae, Kank australis miał powiększony drapieżny pazur na drugim palcu stopy. Wyróżniały go jednak zęby wyposażone w ostre, wyraźne podłużne grzbiety oraz silnie pneumatyczne kręgi szyjne, wewnątrz których znajdowały się komory powietrzne. Dinozaur był również mniejszy i smuklejszy od innych późnokredowych przedstawicieli tej grupy, między innymi Austroraptor cabazai, osiągającego około 5 metrów długości.
Kank australis mógł polować także na inne zwierzęta
Paleontolodzy wskazują, że odkrycie Kank australis dostarcza kolejnych przesłanek przemawiających za rybożernością Unenlagiinae. Długie pyski, liczne zęby oraz wydłużone i elastyczne szyje mogły stanowić przystosowanie do chwytania ryb w sposób zbliżony do tego obserwowanego u dzisiejszych czapli. Hipotezę tę dodatkowo wspiera fakt, że szczątki badanego osobnika odkryto razem ze skamieniałościami ryb.
Badacze nie wykluczają jednak, że Kank australis zdobywał również inne zwierzęta występujące w tym środowisku. Potencjalnymi ofiarami mogły być żaby, jaszczurki, żółwie, a nawet ssaki, w tym Patagorhynchus pascuali, wodno-lądowy stekowiec spokrewniony ze współczesnymi dziobakami i kolczatkami.
Na tym samym obszarze i w tym samym okresie występowały również znacznie większe drapieżniki. Jednym z nich był Maip macrothorax, potężny przedstawiciel megaraptorów przekraczający 10 metrów długości, który zdaniem Matíasa Motty mógł polować na Kank australis.
Nazwa dinozaura nawiązuje do mitu Aonikenków
Określenie nadane nowemu gatunkowi odwołuje się do mitu Aonikenków, jednego z rdzennych ludów Patagonii.
Jak tłumaczy Matías Motta, słowo „Kank” odnosi się do olbrzymiego nandu, którego potężne kroki miały pozostawić na niebie ślady tworzące gwiazdozbiór nazywany Choiols. Jego łacińska nazwa to Crux, czyli Krzyż Południa, wskazujący najbardziej południową część planety, w której odnaleziono szczątki Kank australis. Drugi człon nazwy, „australis”, oznaczający dosłownie „z południa”, także odnosi się do szerokości geograficznej miejsca odkrycia.
Mariusz Drzewiecki
