Francuska propozycja referendum i europejska kontrola dotacji mają, według Fabrice’a Leggeriego, służyć realizacji jednej polityki wobec islamizmu. Były szef Frontexu przedstawił tę koncepcję w komentarzu dla „Journal du Dimanche” z 8 października 2026 roku, domagając się równoległych działań władz krajowych, samorządowych i unijnych. Jego wystąpienie zawiera zarówno ocenę zagrożenia, jak i zapowiedzi postępowań dotyczących pieniędzy oraz dostępu organizacji do instytucji.
Na czym polega strategia przeciw islamizmowi?
Leggeri wychodzi z założenia, że ideologię islamistyczną trzeba rozpatrywać jako program polityczny odrębny od samej wiary muzułmańskiej. Opisuje zdobywanie wpływu poprzez stowarzyszenia, działalność społeczną i język ochrony praw, a następnie przez kontakty z urzędnikami oraz parlamentarzystami. W tym ujęciu określenie „entryzm” oznacza wchodzenie do istniejących struktur i oddziaływanie na ich decyzje od wewnątrz, zamiast ograniczania się do otwartej konfrontacji z państwem.
Nie jest to stanowisko neutralnego organu kontrolnego, ponieważ autor występuje jako polityk Zjednoczenia Narodowego. Profil w Parlamencie Europejskim potwierdza jego przynależność do grupy Patrioci dla Europy oraz pracę w komisji LIBE, zajmującej się wolnościami obywatelskimi, sprawiedliwością i sprawami wewnętrznymi. Proponowane działania wpisuje on w program swojego obozu, który chce połączyć politykę bezpieczeństwa, kontrolę migracji i nadzór nad wydatkami publicznymi.
Co oznaczają 23 mln euro i skąd bierze się spór o FEMYSO?
W przypadku ENAR europoseł posługuje się kwotą 23 mln euro otrzymanych z europejskich źródeł w okresie 2007–2020. Przywołuje również oskarżenia o związki części organizacji z tej sieci ze środowiskiem Bractwa Muzułmańskiego, domagając się sprawdzenia beneficjentów. Aby ocenić te zarzuty, trzeba odróżnić wieloletni bilans finansowania sieci od ustaleń o przeznaczeniu pojedynczych dotacji, których felieton nie przedstawia.
Pełny raport francuskiego MSW określa FEMYSO jako młodzieżowe zaplecze Rady Muzułmanów Europejskich i strukturę przygotowującą przyszłe kadry opisywanego środowiska. W odniesieniu do ENAR dokument mówi o bliskości kontaktów, zaznaczając jednocześnie brak organizacyjnego związania sieci z ruchem Bractwa. ENAR utrzymuje, że pozostaje ideologicznie niezależny, a FEMYSO w odpowiedziach o własnym statusie zaprzecza zarówno związkom z ugrupowaniami politycznymi i ideologicznymi, jak i członkostwu w Radzie Muzułmanów Europejskich.
Autor zwraca ponadto uwagę na możliwość kontaktu z niepełnoletnimi podczas European Youth Event. Sprawozdanie z edycji w 2025 roku podaje wiek uczestników od 16 do 30 lat, co potwierdza, że inicjatywa obejmuje także osoby przed osiągnięciem pełnoletności. Leggeri traktuje to jako powód do weryfikowania organizacji uczestniczących w wydarzeniach młodzieżowych, lecz nie dokumentuje w swoim komentarzu konkretnego przypadku naruszenia praw nieletnich.
Jakimi narzędziami może posłużyć się Parlament Europejski?
W felietonie pojawia się informacja o działaniach dotyczących ENAR w rejestrze przejrzystości oraz zamiarze korzystania z parlamentarnej kontroli wydatków. Zasady działania rejestru przewidują badanie dopuszczalnych skarg i możliwość zastosowania środków wobec podmiotów naruszających jego reguły. Wszczęcie lub zapowiedź procedury ma jednak inny status niż zakończone postępowanie, a rejestr nie zastępuje sądu rozstrzygającego o odpowiedzialności karnej.
Drugie narzędzie opisuje Parlament Europejski w informacji o kontroli budżetowej. Coroczna ocena wykonania budżetu pozwala posłom rozliczać instytucje z wykorzystania środków, a Leggeri chce używać tego mechanizmu do uzyskiwania danych o finansowanych podmiotach. Z deklaracji jednego europosła nie wynika jeszcze decyzja całego parlamentu ani automatyczne cofnięcie wsparcia konkretnej organizacji.
Co miałoby objąć referendum zapowiadane przez Marine Le Pen?
Leggeri popiera rozwiązania, które Marine Le Pen przedstawiła w lutym 2021 roku jako projekt walki z ideologiami islamistycznymi. Opisywany pakiet dotyczy rozpowszechniania i finansowania tych ideologii, prozelityzmu w usługach publicznych, działalności organizacji i miejsc kultu oraz wydalania cudzoziemców propagujących takie treści. Le Pen zamierza poddać go głosowaniu obywateli, przy czym zakres dopuszczalnego referendum określa artykuł 11 francuskiej konstytucji. Sama zapowiedź nie rozstrzyga jeszcze trybu przeprowadzenia głosowania ani zgodności wszystkich proponowanych ograniczeń z prawem.
Wątek chusty jest w komentarzu jednym z elementów szerszego programu, obejmującego również finansowanie z zagranicy, radykalne kaznodziejstwo i naciski na lokalne władze. Leggeri opowiada się za szybkim usuwaniem z kraju zagranicznych kaznodziejów głoszących nienawiść lub zagrażających bezpieczeństwu, a prace nad wykonalnością wydaleń przedstawia jako europejskie uzupełnienie francuskich postulatów. Cała koncepcja stawia więc pytanie o skuteczność koordynacji między różnymi poziomami władzy, którą będzie można zweryfikować dopiero przez przepisy, wyniki kontroli i konkretne decyzje instytucji.
Kazimierz Olejnik
