50487898163_1077baf796_5k

[OPINIA] Julia MISTEWICZ: Decyzja o zakupie szczepionek Sputnika doprowadziła do kryzysu rządowego na Słowacji

Share on facebook
Podziel się
Share on twitter
Twitter
Share on email
Email
Share on print
Drukuj
W niedzielę 28 marca, po roku od zaprzysiężenia rządu Słowacji, Igor Matovič ogłosił swoją dymisję z urzędu premiera. Rezygnacja Matoviča jest szansą na rozwiązanie trwającego w kraju kryzysu politycznego i utrzymanie koalicji rządzącej.
Reklama

Wybory parlamentarne, w wyniku których sformowany został rząd Igora Matoviča odbyły się zaledwie na kilka dni przed pojawieniem się pierwszego przypadku koronawirusa na Słowacji, w marcu 2020 r. Wyzwania stojące przed nowym rządem były tym trudniejsze, że już przed wyborami większość komentarzy wskazywała na możliwość szybkiego rozpadu ewentualnej koalicji czterech ugrupowań, różniących się diametralnie pod wieloma względami, również kluczowymi, a także mające kilku liderów o silnych osobowościach. Ostatni kryzys rządowy na Słowacji, który doprowadził do dymisji Igora Matoviča, jest między innymi konsekwencją tych problemów.

Rząd Słowacji sformowany jest z koalicji czterech ugrupowań: eurosceptycznego Sme Rodina, liberalnego SaS, (Wolność i Solidarność), proeuropejskiego Za Ľudí i konserwatywnego OĽaNO (Zwyczajni Ludzie i Niezależne Osobistości). To z OĽaNO pochodzi Igor Matovič. Już po kilku miesiącach kadencji rządu zaczęły się jednak pojawiać coraz silniejsze głosy o braku komunikacji między premierem a jego partnerami z koalicji. Reprezentanci trzech pozostałych partii otwarcie mówili, że tak naprawdę państwem rządzi jedynie OĽaNO, a Matovič podejmuje decyzje bez konsultacji z innymi ugrupowaniami. Doszło nawet do sytuacji, że o decyzjach wagi państwowej niektórzy posłowie koalicji dowiadywali się z wpisów premiera w mediach społecznościowych.

Jak się okazało, momentem zapalnym przez który wybuchł kryzys rządowy stał się zakup przez Igora Matoviča rosyjskich szczepionek Sputnik V. Poza tym, że rosyjska szczepionka nie została zaakceptowana przez organy europejskie, jej zakup odradziło również grono ekspertów, doradzających premierowi Słowacji. Co najważniejsze jednak, decyzji o zakupie rosyjskich szczepionek dla obywateli, Matovič nie skonsultował z innymi członkami koalicji rządzącej.

Posłowie koalicji zażądali dymisji Matoviča. Szef słowackiego rządu zapowiedział rezygnację, jeśli spełnione zostaną zaproponowane przez niego warunki, m.in. dymisja Richarda Sulíka (SaS) z urzędu ministra gospodarki. Pomimo, że wobec otwartego konfliktu między dwiema silnymi osobowościami koalicji, Matoviča i Sulíka, warunek ustąpienia ministra gospodarki uznany został za prywatne rozrachunki, koalicja spełniła żądanie premiera. Aby przyspieszyć ustąpienie Matoviča, do dymisji podał się również m.in. minister spraw zagranicznych, Ivan Korčok. Wobec długiego oczekiwania na ustąpienie premiera, prezydent Słowacji, Zuzana Čaputová, zażądała od niego dymisji, do której podał się w niedzielę 28 marca. Jednocześnie zapowiedział, że jego zastępcą zostanie Eduard Heger (OĽaNO), po którym on sam przejmie stanowisko ministra finansów.

Niewiadomą pozostaję, na ile zmiana w słowackim rządzie będzie się różnić od sytuacji z ostatnich lat poprzedniego rządu, sformowanego przez partię SMER. Wówczas to, pomimo dymisji premiera Roberta Fica po protestach związanych z zabójstwem dziennikarza śledczego Jána Kuciaka, wciąż wywierał on wpływ na politykę i na decyzje swojego następcy, Petra Pellegriniego.

Na razie jednak dymisja Matoviča pozwoliła zażegnać kryzys polityczny na Słowacji i utrzymać koalicję rządzącą. W ostatnich dniach kluczowy był bowiem wybór między rekonstrukcją rządu a referendum o przedterminowych wyborach, proponowanym przez Pellegriniego. Były premier, który w międzyczasie odciął się od Fica i założył własną partię, miałby szansę na zdobycie wysokiego poparcia.

Przedterminowe wybory po roku od zaprzysiężenia pogrążyłyby koalicję rządzącą, dlatego istotne było zażegnanie kryzysu i doprowadzenie do dymisji Matoviča.

Igor Matovič stracił również poparcie obywateli, szczególnie przez nieodpowiednie do sprawowanej funkcji, a niekiedy wręcz obraźliwe wypowiedzi dla mediów i podczas wizyt zagranicznych.

Pomimo wzorowego poradzenia sobie z pierwszą falą Covid-19 na Słowacji, Słowacy mają pretensje do rządu o katastrofalną sytuację sanitarną podczas drugiej i trzeciej fali pandemii. Do kryzysu rządowego, którego kulminacją była afera z zakupem szczepionek Sputnik V, przyczyniło się zatem wiele czynników, niefortunnych decyzji i wypowiedzi, które miały miejsce w ostatnich miesiącach. Kluczowym problem był jednak brak komunikacji wewnątrz koalicji rządzącej. Dymisja Igora Matoviča i rekonstrukcja rządu może być szansą na stabilizację sytuacji politycznej na Słowacji.

Julia Mistewicz

Materiał chroniony prawem autorskim – wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy.

Reklama

Warto przeczytać

Reklama