Obecnie dostępne są dwa rodzaje szczepionek przeciw COVID-19, szczepionki mRNA i wektorowe. Szczepionki mRNA (Comirnaty firmy Pfizer i Moderna) zawierają tylko materiał genetyczny wirusa opakowany w specjalnej kapsułce z liposomów. Po podaniu szczepionki w naszym organizmie syntetyzowane jest białko S koronawirusa, które jest sygnałem do wytworzenia odporności (produkcji przeciwciał i komórek odpornościowych). Szczepionki wektorowe (Vaxzevria (AstraZeneca i Janssen) zawierają wektor innego niezjadliwego wirusa z wbudowanym materiałem genetycznym kodującym białko S koronawirusa. Tutaj podobnie, po podaniu szczepionki powstaje białko S, dzięki któremu wytwarza się w naszym organizmie odporność. Wszystkie szczepionki zapewniają pełną ochronę przed zgonem i ciężkim przebiegiem COVID-19 wymagającym hospitalizacji oraz wysoką skuteczność w chronię przed objawami COVID-19. Przeszły wszystkie wymagane etapy badań klinicznych, które cały czas są kontynuowane. Potwierdzono ich bezpieczeństwo. Wszystkie szczepionki przeciw COVID-19 są ważne w walce z pandemią. Szczepienie powinno być realizowane szczepionką, która jest dostępna.
Wszystkim nam zależy, aby w jak najkrótszym czasie zaszczepić jak najwięcej osób, aby uzyskać poziom uodpornienia na poziomie powyżej 70%, co pozwoli ograniczyć transmisję koronawirusa i pojawianie się nowych jego wariantów, na które szczepionka może słabiej działać.
Szczepienia są szansą na opanowanie epidemii SARS-CoV-2. Wszystkim nam zależy, aby w jak najkrótszym czasie zaszczepić jak najwięcej osób, aby uzyskać poziom uodpornienia na poziomie powyżej 70%, co pozwoli ograniczyć transmisję koronawirusa i pojawianie się nowych jego wariantów, na które szczepionka może słabiej działać.
W najbliższym czasie będzie zwiększała się dynamicznie dostępność do szczepionek i będą realizowane szczepienia populacyjne. Żeby zaszczepić w jak najkrótszym czasie wszystkich chętnych dorosłych potrzebujemy uruchomienia nowych obszarów, gdzie będą mogły być realizowane szczepienia, np. w miejscach pracy czy wybranych aptekach. Firmy już teraz prowadzą badania kliniczne szczepionek mRNA w grupach nastolatków, co może być szansą na objecie szczepieniami, młodszych osób, które odgrywają istotną rolę w transmisji wirusa.
Szczepienie, podobnie jak podanie leku, a nawet suplementu, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, z których zdecydowana większość to łagodne objawy
Szczepienie, podobnie jak podanie leku, a nawet suplementu, wiąże się w niektórych przypadkach z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, z których zdecydowana większość to łagodne objawy (tj. ból w miejscu wkłucia, gorączka, ból głowy, ustępujące w ciągu 2-3 dni, świadczące tak naprawdę o aktywności naszego układu odpornościowego i działaniu szczepionki. Pacjent przed szczepieniem wypełnia kwestionariusz, na podstawie którego osoba kwalifikująca do szczepienia ma szansę zidentyfikować przeciwwskazania lub takie sytuacje, które wymagają zastosowania szczególnych środków ostrożności. Np. osoby u których w przeszłości wystąpiły objawy ciężkiej reakcji alergicznej po podaniu innej szczepionki lub leku we wstrzyknięciu będą wymagały dłuższej obserwacji po szczepieniu lub zaopatrzenia w adrenalinę.
Wiemy, że po podaniu szczepionek wektorowych ekstremalnie rzadko (częstość 1–10 przypadków na 1 milion zaszczepionych), mogą wystąpić nietypowe incydenty żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Nie zidentyfikowano jeszcze czynników ryzyka ich występowania. Ważne jest aby po szczepieniu pamiętać o unikaniu unieruchomienia, odpowiednio zwiększyć spożycie płynów, a w sytuacji niepokojących objawów kontaktować się z lekarzem. Ale najważniejsze jest, aby pamiętać, że sam COVID-19 działa prozakrzepowo i istotnie zwiększa ryzyko zatorowości płucnej i zakrzepicy żył głębokich, w tym incydentów zagrażających życiu i prowadzących do zgonu, a to ryzyko jest wielokrotnie razy większe, niż ryzyko po szczepieniu.
Szczepionki są obecnie jedynym konkretnym działaniem, które może nam pomóc powrócić do normalnego życia. Widzimy to na przykładzie takich krajów jak Izrael czy Wielka Brytania. Jednak nawet szczepienie nie zwalnia nas z konieczności stosowania środków ochrony, tj. maseczka, dystans społeczny, wietrzenie pomieszczeń, higiena rąk. Tylko te wszystkie elementy stosowane razem pozwolą nam tak szybko jak to możliwe opanować epidemię i wrócić do normalności.
