Nowy gatunek dinozaura opisany przez paleontologów
Zespół badawczy, w którego skład weszli naukowcy z Chinese Academy of Geological Sciences, Hebei GEO University, China University of Geosciences, OPHIS Museo Paleontologico e Centro Erpetologico oraz Pavol Jozef Šafárik University, przedstawił opis nowego pierzastego dinozaura odkrytego na terenie północno-wschodnich Chin. Według badaczy znalezisko dostarcza kolejnych danych dotyczących możliwości niezależnego pojawiania się przystosowań do lotu w różnych grupach prehistorycznych gadów blisko spokrewnionych z ptakami. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie „Nature Communications”.
Przedmiotem analiz była wyjątkowo dobrze zachowana skamieniałość przedstawiciela mikroraptorynów (microraptorine), czyli niewielkich, opierzonych dinozaurów wyposażonych w skrzydła. Szczątki pochodzą z formacji geologicznej datowanej na okres od 145 do 100 milionów lat temu.
Mikroraptoryny stanowiły grupę niewielkich drapieżników przypominających ptaki, z którymi były blisko spokrewnione. Ich szczątki odkrywano przede wszystkim w północno-wschodnich Chinach. U niektórych przedstawicieli tej grupy występowały wydłużone pióra na przednich i tylnych kończynach. Budowa ta wskazuje, że zwierzęta mogły posiadać przystosowania umożliwiające latanie.
Jak rozwijały się przystosowania do lotu u mikroraptorynów
Dotychczas nie było jasne, czy cechy te stanowiły element wczesnego rozwoju zdolności do lotu w obrębie kladu Paraves, do którego należą mikroraptoryny i ptaki, czy też powstały niezależnie w obu grupach. Mimo braku ostatecznego rozstrzygnięcia dotychczasowe dane przemawiały za drugim wyjaśnieniem.
Nowy gatunek otrzymał nazwę Norellraptor barsboldi. Jego skamieniałość odkryto w osadach formacji Jiufotang, znajdującej się w chińskiej prowincji Liaoning. Skały te pochodzą z wczesnej kredy. Zachowany szkielet mierzył 57 centymetrów, a wśród pozostałości widoczne były również ślady piór.
Analiza szczątków pozwoliła paleontologom ustalić, że osobnik miał co najmniej trzy lata w chwili śmierci. Badacze rozpoznali także szereg cech anatomicznych wiązanych z lotem. Po zestawieniu ich z drzewem ewolucyjnym okazało się, że około 30 procent zmian anatomicznych, które pojawiły się podczas ewolucji mikroraptorynów, wystąpiło również w linii prowadzącej do współczesnych ptaków. W obu grupach zmiany te następowały jednak w odmiennej kolejności.
Co wyniki badań mówią o ewolucji dinozaurów
Zdaniem autorów badania uzyskane wyniki podważają założenie, że mikroraptoryny i ptaki odziedziczyły ten sam zestaw przystosowań do lotu lub że cechy te rozwijały się u obu grup w wyniku identycznego procesu. Paleontolodzy wskazują, że na kształtowanie się tych właściwości w poszczególnych liniach ewolucyjnych mogły oddziaływać odmienne czynniki selekcyjne.
Ustalenie, czy podobny przebieg rozwoju przystosowań do lotu występował również u innych dinozaurów blisko spokrewnionych z ptakami, będzie wymagało kolejnych odkryć oraz danych dotyczących rozwoju kości tych zwierząt.
Mariusz Drzewiecki
